Evlilikler Daim Olsun

​Modern Çağın Manevi Reçetesi: İlahilerin Psiko-Pedagojik ve Sosyolojik Fonksiyonları

​Değerli dostlar, kıymetli anne babalar ve ruhunun derinliklerinde huzur arayan güzel insanlar, merhaba. 

Bugün sizlerle, profesyonel seanslarımda, aile dizimi çalışmalarımda ve bireysel rehabilitasyon süreçlerinde adeta bir "şifa reçetesi" gibi sunduğum, kadim kültürümüzün en zarif meyvesi olan ilahileri konuşacağız.

 Modern psikolojinin "mindfulness" dediği o "anda kalma" hali, bizim topraklarımızda bin yıldır bir ney sesiyle zaten yaşanıyor.

​1. Ruhun Dijital Detoksu ve Bireysel Rehabilitasyon

​İlahi; kelime anlamıyla "Allah’a ait olan" demektir. Psikolojik perspektiften biz buna "Spiritual Coping" (Manevi Başa Çıkma) diyoruz. Günümüzde insanlar panik atak ve anksiyeteyle boğuşuyor çünkü ruhun manevi frekansları, yerini dijital gürültülere bıraktı.

​İlahilerin farkı, sözlerindeki "teslimiyet" kodundadır. Bir insan "Lütfun da hoş, kahrın da hoş" dediği anda, beynindeki amigdala sakinleşir ve kortizol seviyesi düşer. Bu, bilişsel davranışçı terapinin en saf halidir: Düşünceyi değiştir, duyguyu şifalandır.

​Vaka Analizi: Bir danışanım, iş stresi kaynaklı öfke patlamaları yaşıyordu. Kendisine akşamları evde sadece "Hüseyini" makamında ilahiler dinlemesini önerdim. Bir ay sonra, "Ekrem Bey, o ezgiler çalarken çocuklarıma bağıramıyorum, içimdeki kavga diniyor" dedi. İşte ilahinin iyileştirici gücü; o, ruhun tozunu alan görünmez bir eldir.

​2. Pedagojik Devrim: Çocuk Ruhunda Karakter İnşası

​Bir aile evlilik çift danışmanı olarak soruyorum: "Evinizin ses haritası neyi anlatıyor?" İlahiler, çocuğun dil gelişiminden karakter inşasına kadar muazzam bir eğitim materyalidir. Çocuklar "merhamet" gibi soyut kavramları nasihatle değil, ezgiyle öğrenir. "Yaratılanı severiz Yaradan’dan ötürü" dizesi, çocuğun bilinçaltına ekilen en güçlü empati tohumudur. Bu, "Güvenli Bağlanma" sürecini destekler; çocuk kendisini sarsılmaz bir inancın parçası hissederek aidiyet geliştirir.

​3. Makamların Tıbbi ve Ruhsal Etkileri

​Ecdadımız makamları birer şifa aracı olarak kullanmıştır:

​Rast Makamı: İnsana neşe ve huzur verir, depresif ruh halini dağıtır.

​Rehavi Makamı: Özgüveni tazeler, psikosomatik kaygıları rahatlatır.

​Hicaz Makamı: Tevazu duygusunu uyandırır; narsisistik kırılmaların panzehiridir.

​4. Estetik Bir Zirve: Enderun Usulü Teravih ve Kolektif Terapi

​Burada bir parantez açalım: Kültürümüzün zirve noktalarından biri Enderun Usulü Teravih’dir. Her dört rekatta bir makamın değişmesi, sadece estetik bir kaygı değildir; bu tam bir "kolektif terapi" seansıdır. İnsanın yorulmaya başladığı anlarda makamın değişmesi, beyni yeniden uyarır ve ruhu zinde tutar. Bu uygulama, toplumsal odaklanma ve disiplin yeteneğimizi nasıl musikiyle harmanladığımızın kanıtıdır.

​5. Yunus Emre Felsefesi: Varoluşsal Sancıların İlacı

​İlahilerimizin omurgasını oluşturan Yunus Emre felsefesi, modern insanın "anlam arayışına" (Logotherapy) en büyük cevaptır. Yunus’un "Ben gelmedim dava için, benim işim sevi için" sözü, bugün kliniklerde çözmeye çalıştığımız "onaylanma ihtiyacı" ve "öz-şefkat" eksikliğinin bin yıllık tedavisidir.

​6. Sosyolojik ve Milli Çimento

​Sosyolojik açıdan ilahiler, Türk toplumunun "milli harcı"dır. Durkheim’ın "Kolektif Bilinç" kuramı çerçevesinde; mevlidlerde ve kandillerde okunan o ortak ezgiler, sosyal izolasyonu yok eder. Bizi "biz" yapan, dilimizi ve tarihimizi koruyan birer manevi GPS gibidirler.

​Sonuç ve Manevi Çağrı

​Sonuç olarak dostlar; APA standartlarına uygun çalışmalar da gösteriyor ki, manevi içerikli müzikler yaşam kalitesini artırıyor. Evinizde huzur, çocuğunuzda karakter, ruhunuzda dinginlik istiyorsanız; ilahilerin şifalı iklimine kapılarınızı açın. 

Unutmayın, her şifa iyi bir niyetle başlar.

​Kaynakça

​Çulfa, E. (2025). Aile ve Ruh Sağlığında Manevi Dinamikler. İstanbul: Hayat Yayınları.

​Frankl, V. E. (1946). Man's Search for Meaning. Beacon Press.

​Özcan, N. (2018). Türk Musikisinde Terapi Teknikleri. Müzikoloji Dergisi, 12(2), 45-60.

​Demir, H. (2022). Türk Din Musikisinin Psikolojik Etkileri. Din ve Hayat Dergisi, 8(4).